Renzi's referendum: ontknoping van politieke thriller op 4 december

29/11/2016 Reageer

Op zondag 4 december kunnen de Italianen zich via een referendum uitspreken over een grote hervorming van de politieke instellingen van het land. Voor de Italiaanse premier Renzi, pleitbezorger van de hervorming, staat er veel op het spel. Als de Italianen ‘ja’ stemmen, dan krijgt hij een vrijgeleide om de grootste grondwetswijziging sinds de Tweede Wereldoorlog door te voeren. Stemmen ze echter ‘nee’, dan zal de 41-jarige premier door zijn tegenstanders ongetwijfeld herinnerd worden aan zijn eerdere uitspraak dat hij ontslag zou nemen als de bevolking hem niet zou volgen in dit referendum.

Waar gaat het over? Italië heeft, net als België en Nederland, twee parlementaire kamers. Beide kamers hebben momenteel evenveel macht. Dat heeft tot gevolg dat dat besluitvormingsprocessen in Italië vaak heel moeizaam verlopen waardoor noodzakelijke hervormingen achterwege bleven. Volgens critici van het huidige systeem is de voortdurende spanning tussen de Kamer en de Senaat er mede voor verantwoordelijk dat het naoorlogse Italië niet minder dan 63 regeringen heeft zien passeren. Geen enkele daarvan heeft het ooit een volledige legislatuur uitgehouden.

Voor de ambitieuze Renzi is de machtige Senaat al langer een doorn in het oog. Door de macht van de Senaat in te perken en meteen ook het aantal senatoren drastisch terug te schroeven (van 315 naar 100) hoopt hij de Italianen een sneller, efficiënter en stabieler bestuursapparaat te kunnen aanbieden.

Het referendum lijkt een dubbeltje op zijn kant te zullen worden. Opiniepeilingen leken er aanvankelijk op te wijzen dat het ‘ja’- kamp voorop lag. De voorbije weken lijkt het ‘nee’- kamp echter aan de winnende hand te zijn. Het viel dan ook op dat Renzi de laatste tijd ontwijkend antwoordde op de vraag of hij nog steeds ontslag zou nemen bij verlies. Officieel heette het dat hij niet wil dat zijn persoonlijke situatie invloed zou hebben op het debat.

Ook al gaat het om een interne politieke kwestie in Italië, toch houden ook andere Europese leiders hun hart vast. Als Renzi het referendum verliest, dan dreigt immers de val van zijn regering en doemt het spookbeeld van nieuwe verkiezingen op. En dat op een moment waarop de populistische en eurosceptische partij Movimento 5 Stelle van komiek Beppe Grillo de wind in de zeilen lijkt te hebben. Nadat de partij eerder dit jaar al de burgemeesterssjerp veroverde in de grootsteden Rome en Turijn, lijkt ze haar zinnen te hebben gezet op Palazzo Chigi, de zetel van de Italiaanse regering. Het wordt – nog maar eens – een spannend politiek weekend in Italië.

 

Reacties