Faenza, stad van de keramiek

Faenza

Faenza, gelegen in de regio Emilia-Romagna, is een charmante Italiaanse stad die vooral bekend staat om haar rijke keramiektraditie. De stad gaf overigens haar naam aan het woord ‘faience’. Faenza mag dan qua bekendheid wel overschaduwd worden door nabijgelegen steden als Bologna en Ravenna, toch is de stad absoluut een bezoek waard, al is het maar als tussenstop onderweg naar zuidelijker gelegen vakantiebestemmingen langs de Adriatische kust.

De langgerekte Piazza del Popolo vormt al sinds de middeleeuwen het kloppende hart van de stad. Het plein ademt geschiedenis en vormt het magnifieke decor waartegen het dagelijkse leven in Faenza zich afspeelt. Op de terrasjes genieten inwoners en bezoekers van een drankje of een hapje, onder de overdekte galerijen komen mensen inkopen doen en in de vooravond, als de hitte afneemt, is het plein de ontmoetingsplaats voor jong en oud. Terwijl ouderen er gezellig staan te keuvelen, trappen kinderen een balletje. Fietsers banen zich al rinkelend een weg tussen de menigte.

De westelijke zijde van het plein wordt ingenomen door het Palazzo Manfredi, genoemd naar de adellijke familie die hier in de 14de eeuw een monumentale residentie liet bouwen. Het palazzo werd in de eeuwen die volgden verder uitgebreid en verfraaid, o.m. met een sierlijke loggia. Vandaag doet het o.m. dienst als gemeentehuis.

Links van het Palazzo Manfredi verrijst een gebouw met een kenmerkende fascistische stijl. Het gaat om het Palazzo degli Uffici Governativi. Het werd op 8 december 1940 officieel ingehuldigd door Rachele Mussolini, de echtgenote van de Duce. Op de toren is een fragment te lezen uit het werk ‘La Rivolta Ideale’ van Alfredo Oriani, een schrijver uit Faenza die beschouwd wordt als één van de grondleggers van het fascistische gedachtengoed.

Aan de andere zijde staat sinds de 12de eeuw het Palazzo della Podestà. Het werd meermaals herbouwd, maar de romaanse vensterbogen en de Ghibellijnse kantelen in de vorm van een zwaluwstaart zijn nog origineel. Je kan ze het best bewonderen aan de achterzijde van het gebouw, vanop de Piazza della Libertà.

Het plein wordt gedomineerd door de Torre dell’Orologio. De bouw van de toren begon in 1604. Wat je vandaag te zien krijgt, is echter een nauwgezette reconstructie (uit 1953) van de originele toren, die in 1944 door de Duitse bezetters werd vernield. In een nis bevindt zich wel nog het originele beeld van een 17de eeuwse Madonna met Kind, dat de ontploffing van de toren overleefde.

Nabij de toren trekt ook een rijkelijk versierde fontein de aandacht. Ze dateert uit het begin van de 17de eeuw. De bronzen arenden en draken zijn symbolen uit het wapenschild van de toenmalige paus Paulus V.

In de hoek van het plein leidt een brede, monumentale trap naar de basiliek, gewijd aan de apostel Petrus. Ze werd gebouwd tussen 1474 en 1515 op de plaats waar reeds in de 9de eeuw een eerste kerk had gestaan.

In een kapel in de linkerzijbeuk ligt het lichaam begraven van de heilige Pier Damiani die hier in 1072 stierf. Hij kreeg een eervolle vermelding in La Divina Commedia van Dante en het bewuste vers is te lezen op de voorgevel van de basiliek. 

Twee kapellen verder bevindt zich het grafmonument van de Schotse bisschop Emilianus, die in Faenza overleed op de terugweg van een bedevaart naar Rome.

De belangrijkste kapel is die van de Beata Vergine delle Grazie, de patrones van Faenza. Ze wordt hier vereerd sinds 1412, het jaar waarin de stad getroffen werd door een pestepidemie. Maria wordt afgebeeld terwijl ze pijlen doormidden breekt, een symbolische voorstelling van haar goddelijke ingrijpen om de pest te bezweren.

De belangrijkste reden waarom bezoekers van over de hele wereld Faenza bezoeken is het Museo Internazionale delle Ceramiche. Het werd opgericht in 1908 en biedt onderdak aan de grootste collectie voorwerpen in keramiek ter wereld. Je kan er niet minder dan 60.000 objecten bewonderen die de evolutie van de keramiekkunst illustreren vanaf 4.000 v.Chr. tot vandaag.  Sinds 1938 wordt elke twee jaar de befaamde ‘Premio Faenza’ georganiseerd, een wereldwijde competitie waarbij hedendaagse keramiekkunst wordt bekroond. Ook Belgische en Nederlandse kunstenaars zijn bij elke biënnale goed vertegenwoordigd.

De uitgebreide en nog steeds aangroeiende collectie is didactisch bijzonder goed opgebouwd. Je maakt als bezoeker tegelijk een tijdreis én een wereldreis door de geschiedenis van de keramiek. De vaste collectie is ondergebracht in de gebouwen van een voormalig klooster en is gespreid over twee verdiepingen rond een centrale kloostertuin. Op de benedenverdieping komen eerst verschillende werelddelen aan bod: Azië, Zuid-Amerika, de Arabische wereld en Europa. Op de tweede verdieping zijn de eerste zalen gewijd aan keramiekkunst uit Faenza, van de middeleeuwen tot de barok. In de zalen die volgen maken we kennis met de keramiekproductie in andere Italiaanse regio’s van de renaissance tot de 20ste eeuw.

Om onderdak te bieden aan de steeds groeiende collectie werd naast het klooster een nieuw gebouw in gebruik genomen. Daar werden grote, lichtrijke ruimtes ingericht waar naast tijdelijke tentoonstellingen (onder meer de deelnemende kunstwerken aan de biënnale) ook een afdeling gewijd is aan keramiektegels voor wand- of vloerbekleding en aan moderne, (hoofdzakelijk) Italiaanse keramiek uit de 20ste eeuw.

Voor een meer uitgebreide rondleiding door de collectie verwijzen we naar dit artikel op onze blog. Consulteer de website van het museum voor openingstijden en toegangsprijzen.

Op aanraden van locals gingen wij eten in de Osteria del Mercato (Piazza della Libertà, 13) , waar ze heerlijke lokale specialiteiten serveren aan zeer democratische prijzen. De pasta is er huisgemaakt. Wij proefden er als primo de cappelletti faentini en de strozzapreti con salsiccia e sangiovese en als secondo een overheerlijke tagliata di manzo.

Voor een ontbijt, een drankje en een hapje is ook de gezellige Bar Nove100 (Corso Mazzini, 69) een aanrader. Je kan er plaatsnemen aan een tafeltje op het buitenterras of binnen, in een sfeervol ingerichte huiskamer waar je omringd bent door boeken en wijnflessen.


Colophon - Segesta

Ciao! Wij zijn Carl Buyck en Franka Verhoeyen, initiatiefnemers van Cosiddetto. Via deze blog delen wij onze passie voor Italië en al het moois dat dit bijzondere land te bieden heeft. Als je dit artikel leuk of interessant vindt, deel het dan gerust met jouw vrienden of kennissen. Je doet er ons een groot plezier mee. Grazie mille!

Reacties